Tüm Eğitim Çalışanları Sendikası (TEÇ-SEN), kamu çalışanlarının gelirlerinin değerlendirilmesinde yalnızca maaş tutarının değil, gelirle karşılanabilen yaşam maliyetinin de dikkate alınması gerektiğini savunan “İnsani Yaşam Endeksi 2026” raporunu açıkladı.
TEÇ-SEN AR-GE Birimi tarafından hazırlanan rapor Ankara’da düzenlenen basın toplantısında Genel Başkan Ümit Demirel tarafından kamuoyuna sunuldu.
Rapor, yaşam maliyetini altı başlıkta ele alıyor
Raporda insani yaşam maliyeti; barınma, beslenme, hareket, gelişim, iyi olma hali ve güvence başlıkları altında değerlendirildi.
TEÇ-SEN, bu yaklaşım kapsamında temel ihtiyaçların karşılanmasını “hayatta kalma bütçesi”, sosyal ve ekonomik açıdan daha sürdürülebilir bir yaşam için gerekli giderleri ise “insanca yaşam bütçesi” olarak iki ayrı çerçevede ele aldı.
Sendikanın açıkladığı hesaplamaya göre aylık insanca yaşam bütçesi:
| Hane yapısı | Aylık tutar |
|---|---|
| Tek kişi | 125.000 TL |
| İki kişilik aile | 193.500 TL |
| Beş kişilik aile | 377.000 TL |
Ücret politikasına satın alma gücü perspektifi
TEÇ-SEN Genel Başkanı Ümit Demirel, ücret politikalarının yalnızca nominal maaş artışları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek kira, gıda, ulaşım, eğitim ve sağlık giderlerindeki değişimlerin de hesaba katılması gerektiğini ifade etti.
Demirel’in açıklamasına göre sendikanın yaklaşımı, çalışanın eline geçen nominal gelir ile bu gelir karşılığında elde edebildiği yaşam standardı arasındaki farkı görünür kılmayı amaçlıyor.
Bu kapsamda TEÇ-SEN, kamu çalışanlarının ücretlerinin gerçekleşen ve beklenen enflasyonun gerisinde bırakılmaması ve yaşam maliyetindeki değişimlerin ücretlere zamanında yansıtılması yönünde çağrıda bulundu.
Sosyal yaşam giderleri de hesaplamaya dahil edildi
Raporda yalnızca zorunlu harcamalara yer verilmemesi dikkat çekti. Tatil, sosyal ve kültürel faaliyetler, çocukların spor veya sanat faaliyetlerine katılımı, beklenmedik sağlık giderleri ve geleceğe yönelik tasarruf gibi kalemler de insanca yaşam bütçesinin parçası olarak değerlendirildi.
Demirel, bu harcamaların çalışanlar açısından “lüks” olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade ederek, normal yaşam standardının belirlenmesinde sosyal hayat ve geleceğe yönelik güvence unsurlarının da dikkate alınması gerektiğini savundu.
“Orta sınıf yaşam” üzerinden değerlendirme
Demirel ayrıca geçmişte iki kamu çalışanının bulunduğu bir ailenin temel ihtiyaçların yanında çocukların eğitimi, sosyal yaşam, tatil, araç giderleri ve tasarruf gibi alanlara da bütçe ayırabildiğini belirterek, bu yaşam biçiminin bugün daha geniş bir gelir gerektirdiği yönündeki değerlendirmesini paylaştı.
“İnsani Yaşam Endeksi 2026” bu çerçevede, kamu çalışanlarının ücretlerinin belirlenmesinde yalnızca maaş artış oranlarının değil, hane yapısına göre değişen toplam yaşam maliyetinin ve satın alma gücünün de tartışılması gerektiğini gündeme getiriyor.
